Najaars oes

Die term "Najaar" is van Nederlands afkomstig en word as wisselterm vir die seisoen Herfs gebruik. In die noordelike is Herfs in die laaste deel van die jaar, of dan Najaar. Die woord het ook sy beslag in Afrikaans gevind, en al word dit nie meer algemeen gebruik nie, roep dit beelde op of van loom middae in die son met 'n hommelby wat stadig verbyvlieg en boorde vol vye, granate, perskes en turksvye. So het nie Najaar van die lewe ook 'n unieke oes - volrond en ryp soos net daardie seisoen kan bied.  En die Gees van God is in die hitte van die Son.

Posisie vakant

Die Engelse woord “sage” dui op iemand wat werklik wys is. Iemand met lewenservaring wat al self genoeg foute gemaak het, iemand wat met ‘n diep selfbewustelikheid en ‘n diep bewustelikheid oor die algemeen leef. Iemand wat nie hom- of haarself te hoog aanprys nie en veral weet hoe feilbaar en kwesbaar hy of sy dikwels is. Iemand wat iets van afhanklikheid van God verstaan. Iemand by wie ander mense kan aanklop.

 Of in William Shakespeare se woorde: 

 Hoeveel sulke mense ken jy? Ek moet eerlik wees dat ek nie baie sages ken nie. Dalk so handvol. Mens sou verwag om heelwat sulke mense te vind, maar hoe harder mens soek, hoe minder van hulle kry jy.

John Ortberg sê: The world badly needs wise and flourishing human beings… As jy na jou eie lewe kyk, wat is die kans dat jy besig is om te groei tot ‘n wise and flourishing mens? Om wys, florerend en heel te wees gaan van die paradoksale voorveronderstelling uit dat ek weet dat ek nie altyd wys is nie, dat ek nie altyd gesond funksioneer nie en dat ek ver van heel af is. Of soos 1 Kor. 3:18 sê: Niemand moet homself mislei nie. As een van julle dink dat hy volgens die maatstaf van hierdie wêreld 'n wyse man is, moet hy dwaas word sodat hy werklik 'n wyse mens kan word.
Net soos wat ‘n sekere boom nie sommer vanself opkom nie, maar jare neem om te groei tot ‘n boom wat vrug dra en baie aandag en water nodig het om volwassenheid te bereik, net so is ons interne groeiproses intensioneel. Ek gaan nie sommer een oggend wakker word as ‘n wyse, gesonde en heel mens nie. Dit neem baie jare waar groei meestal onsigbaar en onpeilbaar gebeur. Al is die groeiproses intensioneel is die vrug meestal onbewus.
As mens iemand ontmoet wat werklik wys is, is dit so seldsaam dat mens dit amper nie eers vir daardie persoon moet sê nie, want meestal weet hulle dit nie.

In die sielkunde (onder andere Carl Jung en Erik Erikson se werk) praat hulle van hierdie wyses of sages onder ons as mense wat ‘n heel ander pad loop as die meerderheid ander. Trouens is dit een van die belangrikste menslike ontwikkelingstake: om die integrasie te bereik waar ek as ‘n mentor in ander se lewe kan funksioneer. Hier gaan dit natuurlik nie daaroor om ‘n mentor in vakkennis te wees nie (want dis nie so moeilik nie), maar om ‘n mentor van die lewe te wees. En dan nie omdat ek die lewe reggekry het nie, maar omdat daar ‘n diepte, egtheid en deursigtigheid is waarmee ek die lewe leef, wat van my iemand sou maak by wie mense kan tuiskom.

Dalk is die woorde van Lao Tzu belangrik as ek dink oor die soort mens wat ek besig is om te word: Mind the end as the beginning, then it won't go wrong. Mag die pad wat jy kies jou meer en meer vorm, om sonder dat jy dit weet, ‘n geskikte kandidaat te word.

Te midde van die storm

So met die reën wat nou al vir amper twee weke aanhou en aanhou het ek gedink dat dit dikwels is hoe dit in ons lewe ook gaan. Die storm hou net aan en woed net voort en dit voel of dit nooit gaan ophou nie. Ons natuurlike reaksie is om so vinnig as moontlik uit die storm weg te kom, maar enige poging is gewoonlik futiel. Dis moeilik om te verstaan dat God ons ontmoet net waar ons is, en dat die storm nie noodwendig verby hoef te wees voor ek weer iets van God se vrede kan ervaar nie.
Die verhaal van Jesus wat die storm stil maak in Matteus 8 laat wens mens dikwels dat Jesus ook maar net so maklik die storm in my en jou lewe wil stil maak. Ongelukkig werk dit nie altyd so nie. Wat wel gebeur is dat Jesus te midde van die storm die nie-angstige teenwoordigheid in my boot wil wees. In krisistye neem die krisis dikwels soveel van ons eksterne en interne energie op, dat ons onsself uitgemergel deur elke dag sleep. Die uitdaging is juis om in die oog van die storm teenoor Jesus in die boot te gaan sit en toe te laat dat sy nie-angstige teenwoordigheid die storm van my hart vir ‘n wyle laat bedaar sodat ek, al is dit net vir ‘n wyle, ook ‘n nie-angstige teenwoordigheid midde-in die storm kan wees.
Dalk is die geheim juis om te midde van ‘n storm so gereeld moontlik die plek van stilte in die middel van die storm op te soek en daar vir Jesus te ontmoet. Om selfs toe te laat dat ek te midde van die storm gevorm word, al voel dit hoe pynlik of onwaarskynlik. May Sarton stel dit mooi: ...the storm, painful as it is, might have had some truth in it. 
Soms is al wat ons werklik in ‘n storm kan doen om soos die voëltjie in die storm my kop te buig, te vertrou en te wag…, want iewers sal die son weer skyn…

Small straws in a soft wind

SMALL STRAWS IN A SOFT WIND by MARSHA BURNS:  

Achieve and maintain tranquility, beloved.  Even though the opportunity to be drawn into someone else's chaos presents itself, you must stand your ground of peace.   Refuse to allow anything to disturb you.  Be level-headed and trust Me to give wisdom and to direct your steps in situations that take you off guard.  Keep looking up, says the Lord.  

Isaiah 26:3 You will keep him in perfect peace, Whose mind is stayed on You, Because he trusts in You. 

Wees wat jy is

Ons almal ken hierdie twee bekende beelde uit Matteus 5 redelik goed: Julle is die sout wat die aarde ‘n beter plek moet maak. Maar as die sout verslaan het, kry jy dit op geen manier weer sout nie. Dit is totaal onbruikbaar. Al waarvoor dit goed is, is om buite op die straat uitgegooi en deur die mense platgetrap te word. Julle is die lig wat die wêreld moet verlig. ‘n Stad wat bo-op ‘n berg lê kan mos nie weggesteek word nie! ‘n Mens steek ook nie ‘n lamp op en maak dit onder ‘n emmer toe nie! Inteendeel! Jy sit dit bo-op ‘n lampstaander. Dan maak dit lig vir almal in die huis.

Wanneer mens die woorde lees is een van die eerste dinge wat mens opval dat die beeld so oorbekend is dat dit bykans niks meer vir ons sê nie. Maar – het jy al werklik die beeld geHOOR?

Jesus sê nie “kom leer hoe om sout te wees” of “kom leer hoe om lig te wees nie”. Hy sê “julle is dit”. As God se kinders IS ons reeds die sout en IS ons reeds die lig. Al wat van ons gevra word is om onsself oor te gee om aangewend te word vir waarvoor ons gemaak is.

Die oomblik as sout in kos gegooi word transformeer dit die smaak.

Die oomblik as die stad se ligte teen laatskemer aangeskakel word transformeer dit die donker horison.

Dalk lê die antwoord presies hierin: hou op probeer om iets te wees en gee jou oor om te wees wie jy reeds is. Vir elkeen van ons met ons eie persoonlikheid gaan die manier hou ek sout is en die manier hoe ek lig is verskil van die ander mense in my lewe, en dis ook hoe dit hoort. Ek het beslis ander gawes om te bring as jy, en jy verryk die wêreld op ‘n ander manier as ek. Tog kan sekere minder opbouende aspekte van my persoonlikheid juis in die pad daarvan staan dat ek sout en lig is. Weet ek wat dit is of is ek blind vir hierdie donkerder dele van myself?

Die beeld gaan verder: as die sout nie oor die kos gestrooi is nie en die lig nie skyn nie kom mens dit dadelik agter. Dit laat vra my ‘n belangrike vraag: Maak my teenwoordigheid in die wêreld waar ek leef so ‘n verskil, dat mense my bydrae en my gawes mis as ek nie daar is nie, of kom hulle dit skaars agter?

Julle is die sout wat die aarde ‘n beter plek moet maak. Julle is die lig wat die wêreld moet verlig. Kom ons wees dit…

Gee oor...

As ek vir jou sou vra of jy God vertrou, sal jy dalk redelik maklik sê ja. Die vraag is egter of ek God regtig vertrou? Sover dit vertroue van God aanbetref is ons baie keer belydende gelowiges, maar praktiserende ateïste(!) In wese sukkel ons maar om God te vertrou. Ons wil maar altyd self weer die leisels neem. Self weer bepaal wat die rigting van my lewe gaan wees. En tog is daar dikwels situasies waar niks wat ek doen of bring enigiets aan die werklikheid waarbinne ek my bevind kan verander nie. As ek natuurlik iets aan ‘n situasie kán doen, moet ek dit doen, maar iewers in elke situasies kom daar ‘n punt waar ek nie meer iets kan doen nie, en dan kan ek werklik niks anders doen as om myself of die persoon of situasie aan God se genade oor te gee nie.

Dit laat my dink aan die Serenity Prayer van Reinhold Niebuhr:

God grant me the serenity
to accept the things I cannot change;
courage to change the things I can;
and wisdom to know the difference.

Living one day at a time;
Enjoying one moment at a time;
Accepting hardships as the pathway to peace;
Taking, as He did, this sinful world
as it is, not as I would have it;
Trusting that He will make all things right
if I surrender to His Will;
That I may be reasonably happy in this life
and supremely happy with Him
Forever in the next.
Amen.  

Ons weet dat alles ook nie atlyd uitwerk soos ons hoop of wil nie. Ek kan al my dae verwyl deur opstandig teen die werklikheid te skop, of ek kan oorgee. Willem Nicol haal in sy boek Gebed van die Hart (2002:115) vir Flip Theron aan: “Die drenkenling spartel in die water en die lewensredder kom tot by hom. As die drenkeling nie gaan ophou om enigiets te probeer nie, is hy ‘n gevaar vir hulle albei, want hy gaan so aan die lewensredder vasklou dat die nie kan swem nie. Hy moet oorgee en niks verder doen nie – dan kan hy gered word. As hy nie wil nie, moet die lewensredder hom uitslaan.”

Die beeld help mens tot op ‘n punt. God gaan ons nie sommer uitslaan nie. Hy sal ons eerder los sodat ons self agterkom hoe moeg ons gespartel is. Geloof behels onder andere om af te leer om so aanhoudend te spartel en vinniger, makliker, oor te gee. Albert Haase se woorde sluit mooi hierby aan: Those who have come home simply surrender to the mystery of the Presence. Like floating in water, they simply give themselves over to the here and now and float in the stream called daily life. Though this appears to be some form of a weak, passive resignation, it is in fact, an active choice for trust.”

Dit is nie altyd eenvoudig nie, maar wat sê jy? Is dit dalk (weer) tyd om oor te gee?